Naast geld ook minder aardgaswinning/ aardbevingen ?

In augustus zou Minister Kamp met een besluit over de aardgaswinning komen. Augustus ging voorbij en telde 5 aardbevingen. September ging voorbij en telde 9 aardbevingen waaronder de harde aardbeving in Ten Boer van 30 september. Deze was in de grote wijken Beijum en Lewenborg goed te voelen, zo ook in het stadhuis in het hart van de stad Groningen. Vele huizen hebben schade, zelfs het stadhuis heeft scheuren in de muren van de raadszaal.





In de eerste helft van oktober zou het uitgestelde gasbesluit komen. Wellicht had het Ministerie die deadline ook gehaald als die harde klap naast Groningen stad niet had plaatsgevonden. 
 


Door de aardbevingen nabij Hoogezand en Groningen Stad zijn alle discussies over de hoogte van de compensatiegelden weer opgelaaid. Een of twee miljard euro : je zou bijna denken dat het daar over gaat en dat daarmee de discussie afgedaan is. Maar eigenlijk leidt het af van waar het echt over gaat en is het een non- discussie. Waar het voor het Ministerie om gaat is dat de gaswinning  jaarlijks circa 12 miljard per jaar oplevert voor de staatskas. De fikse reductie in de aardgaswinning zoals het Staatstoezicht op de Mijnen voorstelde, levert dus ook een behoorlijke deuk in de rijksbegroting op. Als onze CvdK Max van der Berg vraagt om 2 miljard  in plaats van 1,2 miljard voor de komende 20 jaar, zal dat veel minder effect hebben op de rijksbegroting dan een structurele vermindering van de aardgaswinning met 40 %. 
 


Het Ministerie wist in 2012 al dat er een duidelijke link is tussen aardbevingen en de verhoging van de aardgaswinning. Ze had dus zowel voor de begroting van 2013 en 2014 al rekening kunnen houden met verminderde inkomsten. Dat gebeurde ook wel, maar minimaal . Helaas geen vooruitziende blik met visie bij het Ministerie. Ook geen grootschalige inzet op woningisolatie of afgebouwde contracten met buitenlandse gasleveranciers.
 


Niks van dit alles. Geen transitie à la Jan Rotmans voor Nederland, waardoor komende generaties worden opgezadeld met aardbevingen en daarna een gebrek aan aardgas voor heel Nederland. Ik hoop dat Minister Kamp in het geniep bezig is met een Masterplan en daarbij de stukken van bijvoorbeeld de Groninger Bodembeweging Gas 2.0 en Ecofys goed heeft gelezen. Het zou mooi zijn als hij deze week met een besluit komt en voorstelt om de aardgaswinning geleidelijk of te bouwen en vol in te zetten op bijvoorbeeld grootschalige woningisolatie en zonnepanelen op alle daken. Wat een werkgelegenheid zal dat opleveren! 
 


Van een Minister mag je verwachten dat hij denkt in duurzame oplossingen en niet gaat voor "dweilen met de kraan open". Het gaswinningsbesluit houdt dus vast rekening met de toekomst en zal in ieder geval een reductie van de aardgaswinning combineren met een plan van aanpak op het gebied van schone energie. Een plan dat deze herfst al begint met de uitvoer. Het gaswinningsbesluit zal ook vast niet alleen gaan over compensatie van schade aan huizen en de regio en ondertussen gewoon doorboren en aardbevingen blijven veroorzaken. Vast niet.

Stadskanaal en Jan Rotmans

Het is alweer meer dan een week geleden dat ik in Stadskanaal voor een volle, warme zaal mensen stond. Het onderwerp van de avond was de mogelijke berging van radio-actief afval in Onstwedde in de Gemeente Stadskanaal. De Europese Unie wil in 2015 een plan voor de definitieve opslag van radioactief afval en drie mogelijke locaties bevinden zich in het noorden: Ternaard, Pieterburen en Onstwedde. En laat duidelijk zijn dat de mensen in die zaal dat echt niet zien zitten: waar zij 30 jaar geleden in Gasselte al demonstreerden tegen atoomafval, willen ze dit nu niet "subtiel door hun strot gedrukt krijgen''. Dat laatste was een uitdrukking 'uit het hart' van Teja van Geenen van GroenLinks Stadskanaal. Tijd voor actie tegen de berging van radioactief afval, want het Rijk moet niet denken dat we daar in Groningen op zitten te wachten. Afgelopen donderdag besprak ik de goede bijeenkomst in de fractie en werd duidelijk: dit krijgt een vervolg!

2 juni 1979, ik was net geboren..

Kernafval. Kernenergie. Het lijkt wel of sommigen terug in de tijd willen. Er zijn zoveel veilige alternatieven energie op te wekken zonder CO2 uitstoot EN op een veilige manier. Maar sommigen willen niet innoveren, niet vooruitkijken. Die komen met argumenten dat windenergie geld kost, dat zonnepanelen duur zijn. Ze vergeten even hoeveel het kost om een kerncentrale te laten draaien (82 miljoen voor openhouden kernreactor in Petten). Laten we die miljoenen investeren in echte duurzame oplossingen.

Ik was al gemotiveerd voor de grote transite, maar werd toch weer heel blij toen ik Jan Rotmans afgelopen zondag op de radio hoorde. Geweldig inspirerende man. Hij maakt duidelijk dat we in een crisis zitten en dat er nog meerdere crises te wachten staan. Maar dat levert ook direct kansen op zegt hij: de kans om de omschakeling naar een echte duurzame economie te maken. De pioniers zien dit al, de voorlopers komen er aan en de rest volgt later. En wat ik ook weer zo mooi vond aan zijn interview: hij benadrukte dat we voor een kanteling ook kunstenaars en filosofen nodig hebben. Zij die de kanteling mooi kunnen omschrijven en vorm geven. Bij eerdere crises waren zij ook essentieel en nu ook weer!

Ik bracht mijn jeugd door in Stadskanaal, op het Ubbo emmius Lyceum, en heb daar een geweldige jeugd gehad. Met veel kunstenaars en filosofen om mij heen (dat zijn sommigen van hen nu nog). Wie weet krijgt die kanteling van Jan Rotmans zijn echte vorm niet in de Randstad, maar wel in de puntjes van de provincie Groningen....

Lees ook :
- de stukken van Herman Damveld, onderzoeker en publicist en spreker op de avond in Stadskanaal
- het rapport van LAKA

Een toekomstperspectief met het basisinkomen

Is het vertrouwen in de medemens zo groot dat we ze ‘zomaar’ geld durven te geven? Nog niet, maar dat komt wel als we genoeg bewijs hebben dat een solide financiële basis motiverend werkt om weer de arbeidsmarkt op te gaan. Zorgen over geld, het gevolg van de te lage bijstandsuitkeringen en het volledig ontbreken van de mogelijkheid daar ook maar iets bij te verdienen door een klein baantje, kosten namelijk zoveel energie dat het een beperkende factor is voor een bijdrage aan de maatschappij.

Juist in Groningen hebben we die energie voor de arbeidsmarkt nodig. Door de recessie, de inrichting van het huidige economische stelsel en het kabinetsbeleid wordt het in Groningen steeds lastiger om een baan te vinden. Relatief veel Groningers zijn dan ook afhankelijk van een uitkering: in 2013 waren ongeveer 20.000 bewoners van de provincie Groningen afhankelijk van een bijstand gerelateerde uitkering.

Neveneffect van de vele uitkeringen zijn controles, boetes en kortingen. De uitvoer daarvan kost onnodig veel geld dat niet besteed kan worden aan de opbouw van de samenleving. Het verstrekken en controleren van deze uitkeringen is een zware aanslag op het gemeentelijke apparaat.

Er is een alternatief voor de bijstand, een idee dat al jaren de kop opsteekt, maar nooit werd uitgevoerd: het basisinkomen. Het basisinkomen is een vast bedrag dat de overheid maandelijks uitkeert aan burgers zonder daar voorwaarden, regels of verplichtingen aan te verbinden. Uit vele onderzoeken en experimenten in het buitenland blijkt dat het verstrekken van dit inkomen zonder voorwaarden ontzettend veel positieve effecten op mensen heeft. Waar een uitkering, en de zorgen die dit met zich meebrengt, ontzettend remmend werkt op het initiatief dat mensen nemen, werkt het verstrekken van een basisinkomen juist andersom. Zo bleek bij een experiment in Canada dat de proefpersonen de regie over hun leven weer in eigen hand namen, wat vaak leidde tot een baan en opvallend vaak ook tot een gezondere leefstijl en minder ziekenhuisbezoek. Ook in Engeland en Zwitserland kwam men tot vergelijkbare conclusies.

In Nederland werd een dergelijk experiment nooit uitgevoerd, ondanks de vele plannen daartoe. Nu de kosten voor uitkeringen en de werkloosheid stijgen, is het tijd om de mogelijkheid tot het invoeren van het basisinkomen eens goed te onderzoeken. De Provincie Groningen is daar uitermate geschikt voor door de combinatie van een weinig florissante economische situatie in de Groninger krimpgebieden en de aanwezigheid van een universiteit in de stad Groningen.

De randvoorwaarden voor een goed onderzoek naar het basisinkomen zijn aanwezig, maar de echte voorwaarde is natuurlijk vertrouwen. Het vertrouwen dat iemand zonder baan met een redelijk basisinkomen toch op zoek gaat naar betaald werk. Velen van ons weten uit ervaring : om een actief leven te leiden en een bijdrage aan de maatschappij te leveren heb je mentale rust nodig. Die heb je niet als je je voortdurend zorgen moet maken over de kosten van het dagelijks leven. Het basisinkomen zou vele mensen die nu geen enkel perspectief hebben weer op de been helpen en hun hoop op de toekomst geven. 

Het basisinkomen is echter nieuw en er moet nog veel uitgezocht worden, zoals de juridische obstakels. Om de randvoorwaarden en details te bepalen zou een groot experiment, bijvoorbeeld in Groningen, uitkomst bieden. Laten we het basisinkomen een kans geven!

De ingekorte versie van dit opiniestuk verscheen op 23 september 2014 in Groot Groningen

Groeningen: een ontspannen en groen Groningen

Twee jaar geleden had ik een afspraak met Jan Rotmans en wilden we Groningen de bekende duw in de rug geven om versneld de transitie- stap te maken. Op zoek naar de kantelaars en dwarsdenkers gaf Jan aan dat Groningen er nog niet klaar voor was. Ik baalde, want hoezo? Iedereen in mijn omgeving is, in het klein of groot, bezig met de nieuwe economie. Iedereen in mijn omgeving draagt zijn steentje bij aan de transitie. Maar stiekem wist ik ook wel dat "mijn omgeving" een vertekend beeld geeft. 

Gelukkig ging GroenLinks, en ik dus ook, stug door met de boodschap die we al jaren verkondigen: er zijn groene en sociale manieren om ons Groningen een stuk mooier en ontspannender te maken. Denk aan het delen van spullen, het hergebruiken (van grondstoffen), stadstuinieren etc. 

En nu gebeurt het gewoon om ons heen: de wereld verandert in een razend tempo en Groningen verandert mee. Tenminste, als het aan GroenLinks ligt. Maar helaas hebben we in ons eentje geen meerderheid in de Provinciale Staten. Dat houdt in dat we ons uiterste best moeten doen en veel geduld moeten hebben om Groningen stukje bij beetje klaar te stomen voor de toekomst. Met een hoofdstad die de naam Groeningen ooit droeg, vind ik dat wij voor moeten lopen met sociaal en groen leven en ondernemen.

En ik heb het idee dat dat begint te lukken. Misschien had Jan toch gelijk en was niet heel Groningen al klaar voor ons gedachtegoed....

Maar nu wel! Dus morgen een paar goede Groene en Linkse woordvoeringen en moties  in de Staten. Spannend!

Statenlid en vrouw: logisch toch?

Wachtend op de bezoekers van de Open Monumentendag zei een collega-Statenlid  van het CDA tegen mij dat we 24 uur per dag en 7 dagen in de week Statenlid zijn. Dat ben ik helemaal met haar eens, maar het mooie is dat we dat kunnen en mogen zijn. Voor ons is het misschien al logisch, maar het passief vrouwenkiesrecht bestaat nog geen 100 jaar...

Vandaag vertelde ik tijdens de Open Monumentendag over Aletta Jacobs. De Groningse Aletta (Sappemeer, 1854) was de eerste vrouwelijke student die afstudeerde aan de RuG, de eerste vrouwelijke huisarts en groot voorvechter van het vrouwenkiesrecht. Na veel lobbywerk, congressen en andere activiteiten,  protesteerde ze in 1916 in Den Haag voor het algemeneVrouwenkiesrecht. Dat sloeg aan en in 1917 mochten vrouwen gekozen worden en in 1922 kregen Nederlandse vrouwen voor het eerst stembriefjes in hun handen. Dat is nog geen 100 jaar geleden...

En sinds die tijd is er gelukkig veel veranderd: in 2011 was zo'n 40% van de Tweede Kamerleden vrouw. Dat gaat de goede kant op, al is Zweden met 47% een mooi voorbeeld. Zeker voor de Provinciale Staten, waar gemiddeld slechts 35% vrouw is. Ook in Groningen zijn maar 15 van de 43 Statenleden vrouw. GroenLinks doet het landelijk en provinciaal gezien heel goed, maar andere partijen blijven ver achter.

Mede daarom roep ik vandaag vooral vrouwen (die zich kunnen vinden in de omschrijving op onze website www.groenlinksgroningen.nl ) op om zich kandidaat te stellen voor GroenLinks!

Een wervelende week

'

De week kon niet beter beginnen: afgelopen weekend ben ik getrouwd met Jos. Het was een geweldige dag: het burgerlijk huwelijk vond plaats in het kerkje in Middelbert, het eten in de openlucht bij de Helleborus in Engelbert en het feest in de kroeg er tegenover. Daarna bleven veel mensen ( inclusief het bruidspaar) slapen op de camping en het was dus ook de ochtend erna nog vreselijk gezellig.

Dat maakte ook dat de vermoeidheid aan het begin van de week toesloeg. Gelukkig was dat te verwachten en was de woordvoering voor de Begroting 2015 al grotendeels klaar. Deze hadden we in de steunfractie al besproken en de inzet was dus al bepaald. Maar wat ik niet had kunnen voorspellen is dat er zo veel aandacht zou komen voor het rapport van Bureau Berenschot over Energy Valley dat wij op de agenda hadden gezet. Na een stukje in het DvhN over de mening van GroenLinks over de rolverwarring tussen beleidsmaker en subsidieverstrekker, kreeg ik zelfs een reactie in het DvhN van de voorzitter van de Raad van Toezicht ( die zich verdedigde). Dat had ik nog nooit meegemaakt!

Met nog meer belangrijke onderwerpen in de twee commissies, het schrijven van het verkiezingsprogramma en de reguliere afspraken al met al een wervelende week!

(Wil je weten wat ik in de Cie. BFE  over Energy Valley heb gezegd? Kijk dan terug via de livestream 

http://groningen.stateninformatie.nl/vergadering/101460/commissie+Bestuur%2C+Financiën+en+Economie+10-09-2014

Druk op agendapunt 11 en de afkorting BONN betekent Bestuurlijk Overleg Noord Nederland.) 

Links en rechts tekenen zich af

Politiek is echt geweldig, maar eerlijk gezegd is het ene onderwerp toch echt wel interessanter dan het andere. Vanochtend was het gelukkig heel interessant: de bespreking van het Keuzedocument voor Omgevingsvisie vond plaats. Daarin doet het college van Gedeputeerde Staten inhoudelijke voorstellen voor de uitwerking van de provinciale belangen voor de komende jaren. De discussie ging grotendeels over natuur, schone energie en landbouw. Geweldig en extra interessant toen de discussie over het gemis aan biologische landbouw in het document ging. In mijn woordvoering gaf ik al aan dat GroenLinks de biologische landbouw als groot onderdeel voor de toekomst van Groningen ziet. En dus niet de Intensieve veehouderij of andere dier-, natuur- en landschapsonterende industrieën. Maar daar dachten een aantal partijen hele anders over: de contouren tussen links en rechts tekenenden zich mooi af. Dat is leuk als we alsnog een meerderheid voor motie kunnen behalen, maar minder leuk als dat niet lukt. In het huidige poldermodel van de politiek is het toch altijd zoeken naar de haalbare punten. En ik denk dat de tijd rijp is voor de echte GroenLinks- punten!

Volgende week bespreken we in de commissies onder andere de provinciale begroting voor 2015 en het rapport van Bureau Berenschot over Energy Valley. Tot volgende week!