Wat een dag!

Al dagen was ik zenuwachtig voor deze dag: de dag van de ledenvergadering van GroenLinks Provincie Groningen. Na 36 dagen onderhandelen presenteerden de onderhandelaars ( Arjen Nolles en ik namens GroenLinks) afgelopen donderdag het collegeakkoord "Vol vertrouwen".

Het waren 36 spannende dagen waarin we bijna dagelijks bezig waren met onderhandelen. Op rare momenten, zoals van 15-19 uur, omdat alle 13 man/vrouw aan tafel drukke agenda's hadden. Daarnaast hadden we natuurlijk de overleggen met onze fractieleden Harrie, Hendri, Iris en Henk, met onze klankbordgroep of andere experts.

Na het afronden en presenteren van het akkoord volgt eigenlijk altijd een presentatie aan de leden. En het is essentieel dat de leden achter het akkoord staan. En die verantwoordelijkheid voelde ik. De afgelopen maanden tijdens de campagne, de afgelopen weken tijdens het onderhandelen en vanochtend toen ik naar de ledenvergadering fietste.

De leden hadden zich goed voorbereid en hadden goede, kritische vragen. En stemden voor het akkoord! En dat ze enthousiast waren over mij als kandidaat Gedeputeerde, dat voelde ik al toen ik binnen kwam. Lieve leden, wederom dank voor dit vertrouwen! Ik zal mijn keiharde best doen. Wil je weten hoe ik dat ga doen? Lees dan verder op www.gedeputeerde.blogspot.com want daar ga ik jullie weer op de hoogte houden!

Wat een drukte!

Een ontzettend drukke week. Dat is dus het nadeel van een blog: heb ik het vreselijke druk en veel te vertellen, maar ik heb geen tijd om te typen. Dus in deze snelle blog mijn woordvoering zoals uitgesproken in de extra Commissievergadering over het gasbesluit op 18 december. En een foto van de fakkeltocht!  

PS : Zie ik jullie morgenmiddag ( vrijdag) op de bijeenkomst over het gasbesluit / de creatieve sector om 16 uur in de EMG Faktors?

Voorzitter, 

Wij Groningers zitten met een ongelofelijk groot probleem. Of eigenlijk twee grote problemen. Het eerste probleem is natuurlijk dat er aardbevingen plaatsvinden, maar het tweede is dat Groningers het vertrouwen in de overheid kwijt raken. Gisteravond liep ik mee met de fakkeltocht tegen het gasbesluit. Een fakkeltocht die al eerder was georganiseerd in de wetenschap dat het gasbesluit toch tegen zou vallen. Dat is tekenend. De mensen gingen er niet eens meer van uit dat het gasbesluit de veiligheid die we wensen zou garanderen. Zo ver is het vertrouwen in de rijksoverheid al gedaald.

Dat is niet alleen een probleem van de Minister of van het kabinet, dat is ook ons probleem. Wij als provincie moeten zorgen dat  we de Groningers houvast en zekerheid kunnen bieden. Dat de veiligheid gegarandeerd is: dat we een veilig dak boven ons hoofd hebben. En daar moeten we keihard voor knokken. De Groningers willen niet dat hun huis over een paar jaar misschien opgeknapt wordt. Of dat ze misschien wat geld krijgen, of misschien uit hun huis moeten, of dat er misschien een harde aardbeving komt. Ze willen nu veiligheid met zekerheid. Zoals Annemarie uit Onderdendam waar ik afgelopen week was: haar huis wordt misschien aardbevingsbestendig gemaakt, of verkocht, of gesloopt, maar in alle gevallen moet ze zelf tienduizenden euro’s bijleggen en maanden in een keet wonen. Dat is toch niet wat we willen voor duizenden Groningers? 

We hebben gezien en gehoord dat u veel uit de kast heeft gehaald om de Minister op meerdere manieren er van te overtuigen dat deze aardbevingen zo’n immens grote impact hebben op de Groningse samenleving, dat er wat tegen gedaan MOET worden. Maar Minister Kamp moet aan de andere kant de Rijksbegroting spekken met het aardgasgeld; Met miljoenen, Met miljarden om tegenvallers op te vangen en om onder de begrotingsnorm van 3% te blijven.

Als de Minister denkt dat we met deze financiële redenen  af te schepen zijn, dan heeft hij het bij het verkeerde eind. Het Ministerie heeft nu ruim 2 jaar de tijd gehad om na te denken over andere mogelijkheden om de staatskas te spekken EN om de gaswinning af te bouwen.

Dat zijn twee cruciale punten die missen in het besluit van de Minister EN in uw reactie. De gaswinning gaat niet terug naar de veilige 30 miljard. Dat is al erg genoeg, maar daar vraagt u niet eens naar in uw brief of persuitingen.  Vindt u 39,4 mld voldoende vermindering van gaswinning of vindt u samen met ons en met bijna alle Groningers dat de gaswinning verder moet worden teruggebracht naar max. 30. Mld m3? 

Maar er wordt ook helemaal niet gerept over de lange termijn oplossing. Zolang dat niet gedaan wordt, kan Minister Kamp nog ieder jaar roepen dat de aardgasbaten nodig zijn en dat we het aardgas nodig hebben. En door alleen korte termijn  uitspraken raken Groningers het vertrouwen in de overheid kwijt.  Met de huidige teleurstellende uitspraken van de Minister over de minimale beperking van de gaswinning en de aanpak van 3000 huizen per jaar (en al die andere huizen dan?) is het dweilen met de kraan open. Het is een doekje voor het bloeden, maar we bloeden gewoon door.

En daarom wil GroenLinks van het college weten wat zij gaat doen. Gaat ze het besluit aanvechten bij de Raad van State? Wacht het college op het rapport van de Onderzoeksraad van de Veiligheid in de hoop dat het besluit daarna alsnog wordt aangepast? Pompt de NAM ondertussen door? 

Of nemen we het heft in eigen handen? Geven we per direct het goede voorbeeld en gaan we een plan maken hoe we zo snel mogelijk van onze aardgasverslaving af komen? Dat vraagt om een radicale ommezwaai: een echt plan B. De twee grootverbruikers van aardgas zijn de gebouwde omgeving (50 procent) en de industrie (35 procent). De overige 15 procent wordt gebruikt door elektriciteitscentrales. Plan B gaat dus over het verduurzamen van de gebouwde omgeving en de industrie. Wat GroenLinks betreft gaan we grootschalig investeren: dat betaalt zichzelf dubbel en dwars terug, in de vorm van werkgelegenheid (tienduizenden banen), radicale innovatie en een nieuwe economische structuur, de 'biobased' economie. De urgentie is er. Dat vraagt om een aanzienlijk hoger ambitieniveau. En een 'upgrading' van het huidige energieplan, want dat gaat teveel uit van aardgas. De plannen van de Economic Board zouden daar gericht op moeten zijn. Gaat dat ook gebeuren?

Bent u bereid om het heft in eigen handen te nemen en NU groots op te roepen tot een reductie van de aardgaswinning tot 30 mld m3? De Groningers zijn meer dan ooit bereid om mee te werken: gemotiveerder kunt u ze niet krijgen om mee te werken aan hun eigen groene toekomst.

Verder horen we graag van u of u de stap naar de Raad van State gaat maken. U dreigde er wel mee, maar nu zijn we natuurlijk ook benieuwd of u dat gaat doen. En is de zienswijze zoals opgesteld door de provincie dan afdoende? 

GroenLinks ziet vele mogelijkheden om het uiteindelijke besluit aan te vechten. Zo zou er een half jaar geleden al een risicoanalyse moeten liggen. Dit was een vereist uit het conceptbesluit. Heeft u die risicoanalyse van de NAM ooit gezien? Volgens de mijnbouwwet mag er geen besluit worden genomen zonder die risicoanalyse. Echter staat er in het besluit waar we nu over praten weer dat er over een half jaar een risicoanalyse moet liggen. Zo blijven we natuurlijk bezig. Heeft u naar dat soort zaken gevraagd en ziet u kansen om hier wat mee te doen?

Wat betreft het advies van het SodM zijn we benieuwd of het voor het beperken van de aardbevingen bij de stad niet beter zou zijn als er ook minder zou worden gewonnen bij het Eemskanaal cluster . Dat is in het huidige advies niet het geval, zoals dhr Zwertbroek ook aangaf. Als daar de helft minder gas gewonnen zou worden, zou dat al veel schelen bij de stad. Bij het Eemskanaal cluster is immers 9 maanden voor 30 september maximaal gewonnen, toen even minder en nu gaat de winning weer omhoog. Dat is wachten op een nieuwe klap bij de stad Groningen. Willens en wetens.

De vrouw met het knotje en het GroenLinks- vest ben ik ;-)

Een toekomstperspectief met het basisinkomen

Is het vertrouwen in de medemens zo groot dat we ze ‘zomaar’ geld durven te geven? Nog niet, maar dat komt wel als we genoeg bewijs hebben dat een solide financiële basis motiverend werkt om weer de arbeidsmarkt op te gaan. Zorgen over geld, het gevolg van de te lage bijstandsuitkeringen en het volledig ontbreken van de mogelijkheid daar ook maar iets bij te verdienen door een klein baantje, kosten namelijk zoveel energie dat het een beperkende factor is voor een bijdrage aan de maatschappij.

Juist in Groningen hebben we die energie voor de arbeidsmarkt nodig. Door de recessie, de inrichting van het huidige economische stelsel en het kabinetsbeleid wordt het in Groningen steeds lastiger om een baan te vinden. Relatief veel Groningers zijn dan ook afhankelijk van een uitkering: in 2013 waren ongeveer 20.000 bewoners van de provincie Groningen afhankelijk van een bijstand gerelateerde uitkering.

Neveneffect van de vele uitkeringen zijn controles, boetes en kortingen. De uitvoer daarvan kost onnodig veel geld dat niet besteed kan worden aan de opbouw van de samenleving. Het verstrekken en controleren van deze uitkeringen is een zware aanslag op het gemeentelijke apparaat.

Er is een alternatief voor de bijstand, een idee dat al jaren de kop opsteekt, maar nooit werd uitgevoerd: het basisinkomen. Het basisinkomen is een vast bedrag dat de overheid maandelijks uitkeert aan burgers zonder daar voorwaarden, regels of verplichtingen aan te verbinden. Uit vele onderzoeken en experimenten in het buitenland blijkt dat het verstrekken van dit inkomen zonder voorwaarden ontzettend veel positieve effecten op mensen heeft. Waar een uitkering, en de zorgen die dit met zich meebrengt, ontzettend remmend werkt op het initiatief dat mensen nemen, werkt het verstrekken van een basisinkomen juist andersom. Zo bleek bij een experiment in Canada dat de proefpersonen de regie over hun leven weer in eigen hand namen, wat vaak leidde tot een baan en opvallend vaak ook tot een gezondere leefstijl en minder ziekenhuisbezoek. Ook in Engeland en Zwitserland kwam men tot vergelijkbare conclusies.

In Nederland werd een dergelijk experiment nooit uitgevoerd, ondanks de vele plannen daartoe. Nu de kosten voor uitkeringen en de werkloosheid stijgen, is het tijd om de mogelijkheid tot het invoeren van het basisinkomen eens goed te onderzoeken. De Provincie Groningen is daar uitermate geschikt voor door de combinatie van een weinig florissante economische situatie in de Groninger krimpgebieden en de aanwezigheid van een universiteit in de stad Groningen.

De randvoorwaarden voor een goed onderzoek naar het basisinkomen zijn aanwezig, maar de echte voorwaarde is natuurlijk vertrouwen. Het vertrouwen dat iemand zonder baan met een redelijk basisinkomen toch op zoek gaat naar betaald werk. Velen van ons weten uit ervaring : om een actief leven te leiden en een bijdrage aan de maatschappij te leveren heb je mentale rust nodig. Die heb je niet als je je voortdurend zorgen moet maken over de kosten van het dagelijks leven. Het basisinkomen zou vele mensen die nu geen enkel perspectief hebben weer op de been helpen en hun hoop op de toekomst geven. 

Het basisinkomen is echter nieuw en er moet nog veel uitgezocht worden, zoals de juridische obstakels. Om de randvoorwaarden en details te bepalen zou een groot experiment, bijvoorbeeld in Groningen, uitkomst bieden. Laten we het basisinkomen een kans geven!

De ingekorte versie van dit opiniestuk verscheen op 23 september 2014 in Groot Groningen

Geen nut en noodzaak voor winning van schaliegas, zeker niet in Groningen!

Vanmorgen was ik aanwezig bij een presentatie over Het Groninger Verdienmodel voor verduurzaming in de landbouw. Op de terugweg werd ik gebeld met de mededeling dat Minister Kamp (van economische zaken) een brief aan de Tweede Kamer heeft gestuurd over de conceptnotitie reikwijdte en detailniveau milieuonderzoek schaliegas . In de bijlagen van die brief staat een kaart van Nederland met daarop de plekken waar wordt gekeken naar de winning van schaliegas.

De eerste stap naar schaliegaswinning is volgens het Ministerie  een onderzoek naar de milieueffecten: een zogenaamde milieueffectrapportage (plan-MER). Een plan-MER brengt de milieugevolgen van schaliegaswinning in kaart. Hierbij wordt uitgegaan van de gebieden waarvan TNO aangeeft dat er mogelijk schaliegas in de grond zit. En daar zitten helaas ook Groninger gebieden bij, namelijk de Eemshaven en een stuk in Oost-Groningen (tegen de grens aan).

 

Minister Kamp wil nut en noodzaak van schaliegaswinning onderzoeken. Op zich is dit positief, maar de minister kiest de verkeerde volgorde. Eerst moet er een debat komen naar de vraag of we in Nederland schaliegas uit de grond zouden willen halen. Pas als daaruit zou volgen dat we schaliegas nodig hebben, wat niet zo is, kunnen er vervolgstappen genomen worden.

Natuurlijk zitten de Groningers helemaal niet te wachten op nog meer gerommel in de ondergrond. Bovendien is extra fossiele brandstof sowieso geen "oplossing". Alternatieven genoeg, laten we ons daar op concentreren en volop inzetten op echte schone energie! Zienswijzen kunnen worden ingediend tot 9 juli.

Lees hier de stukken 

http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/schaliegas/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2014/05/28/kamerbrief-over-milieuonderzoek-schaliegas.html