Informatievoorziening noodzakelijk

Een apart weekje eindigde met een reisje naar Utrecht en Amsterdam. De campagne voor de verkiezingen voor de provinciale Staten beginnen nu echt en dat betekent dat ik nog meer avonden dan normaal weg was. Deze week werd ook de beheerder voor het SuikerUnie-terrein gekozen en dat betekent dat De Raffinage van start kan. Voor de productie van mijn platenrekken ging ik op zoek naar lokaal geproduceerd ecologisch verantwoord plaatmateriaal en kwam ik terecht bij Tjeerd Veenhoven die plaatmateriaal van lokaal gras en riet etc maakt. Je kan je huis dus gewoon verbouwen met plaatmateriaal van gras van het reitdiep. Geweldig toch. Waarom wordt er niet meer gebruik van dat biolaminaat gemaakt? Of van ecoboard?

Als afsluiter van de week moest ik vrijdag voor een training naar het landelijk bureau van GroenLinks in Utrecht. Dit koppelde ik aan een bezoekje aan een feestje in Pacific Parc, aan mijn vriendin en mijn zusje ( en haar man en haar pasgeboren dochter!) in Amsterdam.

Ik heb met een hoop mensen gesproken op het feestje, in een cafeetje en nu in de trein. Wat me opviel is dat er echt mensen zijn die niet doorhebben wat de aardbevingen betekenen voor de Groningers en wat de gevolgen zijn. En dat bijna niemand wist dat er over 8 weken verkiezingen zijn, twee zelfs. 

Er is dus nog een hoop aan informatievoorziening te doen!

Wat een drukte!

Een ontzettend drukke week. Dat is dus het nadeel van een blog: heb ik het vreselijke druk en veel te vertellen, maar ik heb geen tijd om te typen. Dus in deze snelle blog mijn woordvoering zoals uitgesproken in de extra Commissievergadering over het gasbesluit op 18 december. En een foto van de fakkeltocht!  

PS : Zie ik jullie morgenmiddag ( vrijdag) op de bijeenkomst over het gasbesluit / de creatieve sector om 16 uur in de EMG Faktors?

Voorzitter, 

Wij Groningers zitten met een ongelofelijk groot probleem. Of eigenlijk twee grote problemen. Het eerste probleem is natuurlijk dat er aardbevingen plaatsvinden, maar het tweede is dat Groningers het vertrouwen in de overheid kwijt raken. Gisteravond liep ik mee met de fakkeltocht tegen het gasbesluit. Een fakkeltocht die al eerder was georganiseerd in de wetenschap dat het gasbesluit toch tegen zou vallen. Dat is tekenend. De mensen gingen er niet eens meer van uit dat het gasbesluit de veiligheid die we wensen zou garanderen. Zo ver is het vertrouwen in de rijksoverheid al gedaald.

Dat is niet alleen een probleem van de Minister of van het kabinet, dat is ook ons probleem. Wij als provincie moeten zorgen dat  we de Groningers houvast en zekerheid kunnen bieden. Dat de veiligheid gegarandeerd is: dat we een veilig dak boven ons hoofd hebben. En daar moeten we keihard voor knokken. De Groningers willen niet dat hun huis over een paar jaar misschien opgeknapt wordt. Of dat ze misschien wat geld krijgen, of misschien uit hun huis moeten, of dat er misschien een harde aardbeving komt. Ze willen nu veiligheid met zekerheid. Zoals Annemarie uit Onderdendam waar ik afgelopen week was: haar huis wordt misschien aardbevingsbestendig gemaakt, of verkocht, of gesloopt, maar in alle gevallen moet ze zelf tienduizenden euro’s bijleggen en maanden in een keet wonen. Dat is toch niet wat we willen voor duizenden Groningers? 

We hebben gezien en gehoord dat u veel uit de kast heeft gehaald om de Minister op meerdere manieren er van te overtuigen dat deze aardbevingen zo’n immens grote impact hebben op de Groningse samenleving, dat er wat tegen gedaan MOET worden. Maar Minister Kamp moet aan de andere kant de Rijksbegroting spekken met het aardgasgeld; Met miljoenen, Met miljarden om tegenvallers op te vangen en om onder de begrotingsnorm van 3% te blijven.

Als de Minister denkt dat we met deze financiële redenen  af te schepen zijn, dan heeft hij het bij het verkeerde eind. Het Ministerie heeft nu ruim 2 jaar de tijd gehad om na te denken over andere mogelijkheden om de staatskas te spekken EN om de gaswinning af te bouwen.

Dat zijn twee cruciale punten die missen in het besluit van de Minister EN in uw reactie. De gaswinning gaat niet terug naar de veilige 30 miljard. Dat is al erg genoeg, maar daar vraagt u niet eens naar in uw brief of persuitingen.  Vindt u 39,4 mld voldoende vermindering van gaswinning of vindt u samen met ons en met bijna alle Groningers dat de gaswinning verder moet worden teruggebracht naar max. 30. Mld m3? 

Maar er wordt ook helemaal niet gerept over de lange termijn oplossing. Zolang dat niet gedaan wordt, kan Minister Kamp nog ieder jaar roepen dat de aardgasbaten nodig zijn en dat we het aardgas nodig hebben. En door alleen korte termijn  uitspraken raken Groningers het vertrouwen in de overheid kwijt.  Met de huidige teleurstellende uitspraken van de Minister over de minimale beperking van de gaswinning en de aanpak van 3000 huizen per jaar (en al die andere huizen dan?) is het dweilen met de kraan open. Het is een doekje voor het bloeden, maar we bloeden gewoon door.

En daarom wil GroenLinks van het college weten wat zij gaat doen. Gaat ze het besluit aanvechten bij de Raad van State? Wacht het college op het rapport van de Onderzoeksraad van de Veiligheid in de hoop dat het besluit daarna alsnog wordt aangepast? Pompt de NAM ondertussen door? 

Of nemen we het heft in eigen handen? Geven we per direct het goede voorbeeld en gaan we een plan maken hoe we zo snel mogelijk van onze aardgasverslaving af komen? Dat vraagt om een radicale ommezwaai: een echt plan B. De twee grootverbruikers van aardgas zijn de gebouwde omgeving (50 procent) en de industrie (35 procent). De overige 15 procent wordt gebruikt door elektriciteitscentrales. Plan B gaat dus over het verduurzamen van de gebouwde omgeving en de industrie. Wat GroenLinks betreft gaan we grootschalig investeren: dat betaalt zichzelf dubbel en dwars terug, in de vorm van werkgelegenheid (tienduizenden banen), radicale innovatie en een nieuwe economische structuur, de 'biobased' economie. De urgentie is er. Dat vraagt om een aanzienlijk hoger ambitieniveau. En een 'upgrading' van het huidige energieplan, want dat gaat teveel uit van aardgas. De plannen van de Economic Board zouden daar gericht op moeten zijn. Gaat dat ook gebeuren?

Bent u bereid om het heft in eigen handen te nemen en NU groots op te roepen tot een reductie van de aardgaswinning tot 30 mld m3? De Groningers zijn meer dan ooit bereid om mee te werken: gemotiveerder kunt u ze niet krijgen om mee te werken aan hun eigen groene toekomst.

Verder horen we graag van u of u de stap naar de Raad van State gaat maken. U dreigde er wel mee, maar nu zijn we natuurlijk ook benieuwd of u dat gaat doen. En is de zienswijze zoals opgesteld door de provincie dan afdoende? 

GroenLinks ziet vele mogelijkheden om het uiteindelijke besluit aan te vechten. Zo zou er een half jaar geleden al een risicoanalyse moeten liggen. Dit was een vereist uit het conceptbesluit. Heeft u die risicoanalyse van de NAM ooit gezien? Volgens de mijnbouwwet mag er geen besluit worden genomen zonder die risicoanalyse. Echter staat er in het besluit waar we nu over praten weer dat er over een half jaar een risicoanalyse moet liggen. Zo blijven we natuurlijk bezig. Heeft u naar dat soort zaken gevraagd en ziet u kansen om hier wat mee te doen?

Wat betreft het advies van het SodM zijn we benieuwd of het voor het beperken van de aardbevingen bij de stad niet beter zou zijn als er ook minder zou worden gewonnen bij het Eemskanaal cluster . Dat is in het huidige advies niet het geval, zoals dhr Zwertbroek ook aangaf. Als daar de helft minder gas gewonnen zou worden, zou dat al veel schelen bij de stad. Bij het Eemskanaal cluster is immers 9 maanden voor 30 september maximaal gewonnen, toen even minder en nu gaat de winning weer omhoog. Dat is wachten op een nieuwe klap bij de stad Groningen. Willens en wetens.

De vrouw met het knotje en het GroenLinks- vest ben ik ;-)

Twee dagen van een Groningse politica

Voor veel mensen is het onduidelijk wat een provinciale politica zoal doet. Vandaar vandaag weer een klein kijkje in mijn leven. 

Gisterochtend heb ik, nadat ik de jongste spruit naar oma heb gebracht, een regulier functioneringsgesprek met de beleidsmedewerker van de fractie gevoerd. Naast statenlid ben ik ook fractievoorzitter en " personeel" is dan ook mijn portefeuille. Daarna een skypecall met Hugo van der Spek van Peerby, aangezien wij als GroenLinks in Groningen heel veel kansen zien in de deeleconomie. Binnenkort lees je daar meer over in ons verkiezingsprogramma. Daarna had ik een lunchafspraak met de voorzitter van ons provinciaal bestuur en spraken we onder ander over de komende provinciale ledenvergadering en natuurlijk over de concept - kandidatenlijst voor de Statenverkiezingen. Deze concept lijst wordt binnenkort bekend gemaakt en ik heb me kandidaat gesteld: spannend! Aansluitend nog een kort overleg met de fractievoorzitter van de GroenLinks- fractie in de stad Benni Leemhuis over Groene en Linkse zaken en, natuurlijk, de aardbevingen.

Vervolgens had ik zangles bij de muziekschool, heb ik stukken gelezen, afgesproken met een collega en stiekem nog even lp's gekocht bij Goudgoed. Daarna ging het weer even over aardbevings-schade toen ik de kinderen bij mijn schoonouders op ging halen: ze wonen in Lewenborg en ook zij hebben schade. Na een warme hap  ( luxe service van de schoonouders ) op naar huis. Kids op bed en de agenda van het presidium doornemen. Het presidium is een overleg van alle fractievoorzitters van de Staten met de CvdK Max van der Berg als voorzitter. In dat overleg wordt onder andere de agenda voor de commissies en de Provinciale Staten vastgesteld.

Na een probleempje met de website van mijn eigen bedrijf, nog aan de slag met de plannen voor de invulling van het SuikerUnie- terrein, De Raffinage, waar ik als privé-persoon als initiatiefnemer aan verbonden ben.

Vanochtend middelste spruit naar school gebracht en op naar het provinciehuis. Daar stond een bus klaar voor een tour door de provincie: langs Groninger cultureel erfgoed. De directeur van Het Museumhuis Groningen, Roeli Broekhuis, had een prachtig programma voor ons samengesteld. In vijf uur tijd hebben we een kerk, een molen en de Freylemaborg bezocht. En op iedere locatie spraken meerdere mensen over hun werk als professional, maar vaak ook als vrijwilliger. Ontzettend veel cultureel erfgoed draait op vrijwilligers. Compliment voor al die mensen die zich inzetten voor die basis waar onze samenleving op draait! Zoals mw Broekhuis zei: "Cultuur gaat over hoe je een maatschappij inricht. Directeur Marjon Edzes van de Freylemaborg deed de terechte oproep:  "Investeer in cultuur!". 

Schaduwzijde van de rondrit was wel dat ieder gebouw schade van de aardbevingen had. De gevolgen van de aardgaswinning verscheuren onze huizen, ons erfgoed en onze regio.

Terug in Groningen een overleg over biologische landbouw en streekmarkten. Daarna het presidium en vervolgens mocht ik het seniorenconvent ( bijeenkomst fractievoorzitters over vertrouwelijke zaken) bijwonen. En dat terwijl ik nog maar 35 jaar jong ben ;-).

Om 19 uur klaar en snel op de fiets naar een diner van Bites&Business waar ik allemaal leuke, ondernemende vrouwen heb ontmoet. Eigenlijk verving ik mijn college Gerda van Galen, maar ik vond het zo leuk, dat ik zeker zelf ook lid ga worden! Helaas moest ik eerder weg om een reactie op het vertraagde gasbesluit te geven. Dat heb ik gedaan en nu zit ik naast manlief, op de bank met een kop thee!

Bonne Nuit!

Aardbevingen: verschuiven van problemen

Toen op 17 januari jl de aardgaswinning rondom Loppersum behoorlijk werd teruggeschroefd, gaf mij dit een dubbel gevoel. Geweldig voor de inwoners van Loppersum en omgeving, maar het bracht ook weer nieuwe onzekerheden met zich mee. Het betekende immers dat in het zuid westelijke deel van het Groningenveld de kraan verder open zou moeten.

En wat de gevolgen daarvan zullen zijn, is nog steeds onduidelijk. De NAM zegt dat het allemaal wel meevalt, TNO geeft aan dat er wel een lichte toename van aardbevingen zal zijn rondom Kolham en Froombosch. Dan hebben we nog het SodM dat zegt dat de pijlers van het Winningsplan van de Nam niet op solide berekeningen berust. Kortom, de gemiddelde burger weet niet wat de toekomst zal brengen.

Dinsdagavond was ik op een informatiemarkt over de aardgaswinning in Slochteren. En daar bleek weer dat er een hoop ongeruste bewoners van Froombsoch, Kolham, Hoogezand etc zijn.

Helaas kregen we op die infomarkt geen zekerheden over de toekomst. Wat we wel weten is dat er een verschuiving van de aardbevingen naar het zuid westen van het Groninger Gasveld plaatsvindt. De prognose van het SodM was dat het ongeveer een jaar zou duren voordat de gevolgen van de aanpassing van de gaswinning merkbaar zou zijn. We zijn nu 2 maanden verder en het lijkt er nu al een verschuiving van de aardbevingen plaatsvindt. Sappemeer, Harkstede, Froombosch, Kolham: daar waren de afgelopen maanden meer aardbevingen dan andere jaren in januari, februari en maart.

Dat is toch niet wat we willen: het probleem verschuiven? We willen het probleem van de aardbevingen oplossen. We willen niet dat het verschuift (en dan ook nog richting de stad Groningen) nee welwillend dat het ophoudt. Met de plannen van de Nam om in de komende periode meer te gaan boren in het zuidwestelijke gedeelte van het Groningenveld met extra boorclusters in Ten Boer en Slochteren zal dat niet beter worden. Ik vraag me af wat de gevolgen voor zuid west Groningen, met daarin ook de stad, zullen zijn.

Dat probeer ik nu allemaal uit te zoeken om goed beslagen ten ijs te komen als we als Provinciale Staten op 15 en 16 april onze mening mogen geven over een zienswijze. Op 15 april hebben we namelijk een extra commissievergadering over de zienswijze op het " Ontwerpbesluit aardgaswinning" die de Provincie Groningen hopelijk in gaat dienen.

Dat dit nodig is, blijkt wel uit de vele reacties van bezorgde burgers die ik krijg. Zoals van Harry Mik uit Hoogezand, die mij onder andere schreef over recente scheuren in huizen in Hoogezand en in een brief:

" Hierbij werd medegedeeld dat men van plan zou zijn de putten rondom Hoogezand bedrijfsklaar te maken, echter winning in deze omstreken zou inhouden dat daarmede het bevingsgebied ook opschuift naar Hoogezand en omstreken.Hiermede zorgt men niet voor een bevingsvrij gebied rondom Loppersum (daar zullen bevingen blijven) maar vergroot men het aardbevingsgebied over bijna de gehele provincie."

En

"....zou ik nog willen opmerken dat waarschijnlijk de economische groei in de provincie zal afremmen. Doordat ondernemers zich niet zullen vestigen in een bevingsgebied cq rampengebied.Hierdoor zal de werkgelegenheid in de prov. Groningen ernstig afnemen, meer mensen in de WW of Bijstand komen."

Deze man is bezorgd. En dat zou niet nodig moeten zijn. En daarom is GroenLinks voor het hanteren van het voorzorgsprincipe met een hele grote reductie van de aardgaswinning naar ca 30 milj kuub. Uit het recente TNO rapport blijkt ook weer dat dat de beste oplossing is. Dat kan door oa direct te stoppen met de verkoop van aardgas op de spotmarkt en deze zomer grootschalig te investeren in woningisolatie. Laten we daar mee bezig gaan ipv dweilen met de kraan open.

Veelzijdige dagen

De afgelopen twee weken waren een soort politieke rollercoaster: Aldel, aardbevingen, herindeling, zonnepanelen, windmolenlocaties en nog veel meer stonden op mijn politieke agenda.
Ik gaf een presentatie over zonne-energie in Friesland, sprak op een shovel een menigte in Stedum toe over aardbevingen en veiligheid, schreef een opiniestuk over de gewenste Gasrevolutie, organiseerde een werkbezoek van Liesbeth van Tongeren voor aanstaande zondag, was reisleidster in een bus met groene politici bij Loppersum toen Minister Kamp kwam, stond voor een spandoek tegen de kolencentrale op het terrein van de RWE, sprak met een projectleider over windmolenlocaties, ging op bezoek bij een twittermaatje in Froombosch, werd geïnterviewd over het protest tegen de kolencentrale en schaliegas, had gesprekken over het Groninger Verdienmodel, smeedde plannen voor duurzame werkgelegenheid en had veel, heel veel gesprekken met mijn collega's en de zogenoemde achterban over hoe we onze groene en sociale ideeën uit gaan werken en aan de man/ vrouw gaan brengen.
Want al deze dingen kan ik natuurlijk niet alleen bedenken, beslissen, uitvoeren. Dat kan ik niet en dat wil ik ook niet. Ik wil dat mijn plannen en voorstellen de ideeën en dromen van anderen verwezenlijken. Dat ik mijn steentje bijdraag aan die groene en sociale wereld die de Groeners en Linksers voor zich zien.
In alle drukte ( want dat was het toch best) gaf dit samenwerken zoveel energie, dat ik alleen maar meer gedrevenheid voel voor de komende weken waarin grote besluiten worden genomen.
We gaan ervoor!
(En dankjewel allemaal voor de vele en goede input ;-)

Goochelen met gas

Vanmiddag hoorden de Groningers wat nieuwsgierig makende berichten over de toekomst van de gaswinning. Zelfs op het NOS journaal werd aandacht besteed aan iets wat geen officieel bericht is: de aardgaswinning wordt het komende jaar verminderd. Dat is op zich goed nieuws, ware het niet dat de achtergrond wat apart is. Een paar ideetjes en feitjes ( door elkaar):

De NAM mag volgens het winningsplan tot en met 2015 gemiddeld per jaar van ca 44 miljard kuub gas winnen. De afgelopen jaren ging ze daar ruimschoots overheen. Sterker nog, er blijft nu nog maar 35 kuub per jaar over. Ik hoorde ook een bericht op de radio ( gerucht, maar bevestigd door bronnen op het Binnenhof) over minder aardgasopbrengsten van 0,6 tot 1,5 miljard euro. Zelfstandig onderzoeker en publicist Herman Damveld rekende uit dat dat bedrag betekent dat uit het Groningen-veld 3 tot 7,5 miljard kuub minder aardgas gehaald wordt. De geadviseerde 40% reductie haal je dan nog lang niet, maar je blijft hangen op 7 tot 17% minder aardgas.

Wellicht is het getal van de aankomende verminderde aardgasopbrengsten van 1,5 miljard euro precies dat bedrag dat de NAM vorig jaar meer heeft "verdiend" door extra gas op te pompen. En zit dat gas nu in de kleine velden en wordt dat gas alsnog in 2014 verkocht.

Het "verstoppen" van in 2013 opgepompt gas zou verklaren waarom er in de begroting van het Rijk afgelopen jaar geen financiële meevaller ( 1 miljard kuub gas levert ca 200 miljoen voordeel Rijk op) zat van het teveel verkochte gas. Het zou ook verklaren waarom minister Kamp een jaar nodig had voor de onderzoeken.....

Aardbevingen: een gelukkig nieuwjaar?

Nou, dan moet er wel het een ander veranderen zou ik zo zeggen! 2013 was namelijk een behoorlijk ongelukkig rumoerig jaar. Voor velen persoonlijk en dus ook voor mij als Statenlid. Maar 2014 schijnt pas echt tumultueus te worden. Dat begint al direct in januari met de conclusies en voorstellen waar Minister Kamp mee gaat komen. En ik vrees dat dat niet de grootste schok wordt, want weet u nog, begin 2013? Toen begonnen we met tellen: iedere maand meer en sterkere aardbevingen dan het jaar ervoor. 12 in januari 2013 terwijl dat er maar 5 in januari 2012 waren. En zo telden we verder, tot 140 in heel 2013. Volgens het advies van het SodM komen aardbevingen zo'n 6-9 maanden na toename aardgaswinning. Nu we weten dat de NAM op ca 55 miljard kuub gas zat in 2013, vrees ik weer een toename van 30 procent meer en zwaardere aardbevingen.

Maar waarom mag dat zomaar? In het winningsplan van de nam staat dat er gemiddeld 43 miljard kuub per jaar zal worden gewonnen. Daar Gaat de NAM al jaren overheen dus. En het NLOG rekent van 2010-2020: dan heeft de NAM reeds 50,75 + 46,78 + 47,65 + 55 = 200 miljard m3 van de toegestane 445,7 miljard m3 versnoept. Resteren nog zeven jaren in deze termijn, dan is het nieuwe gemiddelde productieniveau 245/7 = 35 miljard. Bij een productieniveau van 55 miljard kuub, is de NAM er dus binnen 5 jaar doorheen. Tenzij de NAM al weet dat ze aan banden wordt gelegd en dat minister Kamp de huidige vergunning in gaat trekken en een kleinere vergunning af gaat geven. Bijvoorbeeld van 35 Miljard. Of niet. Het blijft gissen tot Kamp met zijn voorstel komt.

Maar wat is dan geluk? In een provincie waar mensen hun kleinkinderen niet meer te slapen durven hebben, waar mensen " gewoon weg" willen door het aanhoudende gevoel van onveiligheid. Dan is geluk: het voorzorgsprincipe hanteren, de gaskraan veel dichter draaien, buitenlandse contracten verbreken, je verantwoordelijkheid nemen voor de aangerichte psychologische en materiële schade, alternatieven voor de regio bieden en het gevoel van veiligheid en een toekomst.

Dan kijken we aan het einde van deze maand, na de presentatie van de voorstellen, of dat GELUKt is.

Je moet wel willen: minder aardbevingen

De nieuwsgierigheid zit misschien ook in mijn aard, maar sinds de bewuste aardbeving in Huizinge wil ik echt alles weten over die schokkende gevolgen van gaswinning. En wil ik vooral ook weten wat wij hier aan kunnen doen. Wij als politici, bedoel ik dan. Als burger proberen ik thuis met mijn gezin al behoorlijk te besparen op alle vormen van energie, daar ligt het niet aan. Maar als politica hoop ik natuurlijk meer invloed te hebben. Vanaf het moment dat het advies van het SodM kwam, namelijk reduceer de aardgaswinning met 40%, is GroenLinks voor het voorzorgsprincipe. En veel van wat ik lees of hoor, bevestigt de noodzaak van dit voorzorgsprincipe. Zoals de emails die deze week naar buiten kwamen en het artikel in het Dvhn over de piek in de productie van de aardgaswinning. Volgens een analyse van publicist Herman Damveld, komen de aardbevingen met één tot drie jaar vertraging op een toename van de aardgaswinning. "Als dus bijvoorbeeld dit jaar meer aardgas is gewonnen dan in 2012, krijgen we meer bevingen in de periode 2014 tot 2017." aldus Damveld. En wat concludeert het DvhN vandaag? Dat er meer aardgas is gewonnen in 2013. Dat worden onterechte vreselijke zware jaren voor Groningen.

Onterecht want ondanks dat half Nederland denkt dat we met een reductie van de aardgas in de winter in de kou zitten, is er genoeg aardgas voor de transitie naar niet- fossiele energie. Er ging in 2012 namelijk meer kuub gas naar het buitenland ( 48 miljard tov 35 miljard) dan dat wij gebruikten. Dat is in 2013 vast niet anders! Dus aan Kamp om die contracten af te laten lopen en per direct de winning van aardgas te verminderen.

Het huidige winningsplan van de NAM loopt tot en met 2015. In januari komt Minister Kamp met een pakket aan onderzoeken en brieven over de aardgaswinning met oa iets over de nieuwe winningsvergunning van de NAM. In de huidige vergunning staat dat maatregelen om bodembeweging te voorkomen/ beperken in het volgende ontwerpplan in overweging moeten worden genomen. Dit biedt hoop, maar is ook vaag. Er staat ook in dat ze stoppen als het economisch niet meer aantrekkelijk is, en er staat dat de winning ook zou kunnen stoppen door andere technische, geologische, geofysische of andere onvoorziene omstandigheden. Nou, die zijn er dus! Maar zou dat ook in de buitenlandse contracten staan?

Genoeg stof om naar op zoek te gaan. Al gaat een Statenlid niet over deze vergunningen. De Provincie, en daarmee de Provinciale Staten, wordt wel geacht voor haar burgers te staan en op te komen. De verantwoordelijk voor de veiligheid en de zekerheid van een veilige toekomst vallen daar voor mij onder. Ik vrees de dag dat er echt een beving met magnitude 6 plaatsvindt en er zware gewonden of erger vallen. Of dat onze provincie onleefbaar wordt met aardgaswinning die doorgaat tot in het jaar 2020.

Het is nu net of collega politici van sommige andere partijen de ogen sluiten voor dit aspect van de aardbevingen. Maar ik vraag me af: waar ligt de grens? Wanneer reduceer je de aardgaswinning wel? Bepaal die grens nu en niet als het te laat is. Om dan met een vinger naar elkaar te gaan wijzen. Mijn grens is al bereikt.

En ik koop niks voor zielige cijfers waar naar verwezen wordt en als er wordt gezegd dat we de miljarden van het aardgas hard nodig hebben in deze recessie. Onzin: volgens een verwijzing van Remi van Beekum naar onderzoek van Ecofys blijkt dat fossiele brandstoffen in Nederland 5,8 miljard subsidie ontvingen tegenover 1,5 miljard subsidie voor duurzame energie zoals zonne- en windenergie. Door het goedkope aardgas misten we de boot naar grote ontwikkelingen in schone energie, zoals de Duitsers. Die achterstand leidde tot een recessie waar we amper uit komen. Hadden we geen goedkoop gas gehad, dan waren er alternatieven in een sneller tempo ontwikkelt. Dat kan alsnog. Maar je moet wel willen.

Bedrijfsrisico: aardbevingen

Vandaag had ik een bijeenkomst met een presentatie van de NAM. Het was zo'n algemeen reclame bedrijfspraatje dat ik het ook maar over die boeg heb gegooid. Ik heb tegen de directie gezegd dat ik twee ethische keuzes in hun bedrijfsvoering mis:

• De keuze van wel of geen angst willen veroorzaken bij de inwoners van Noord- Groningen
• De keuze om vervolgens niks aan de aardbevingen te doen en gewoon door te boren: niet het voorzorgsprincipe hanteren.

Het antwoord was ongeveer: de samenleving bepaalt de vraag, wij het aanbod.

Aardgaswinning als bedrijfsmatige keuze. Daar kan ik me iets bij voorstellen. In de jaren 70 dan, toen we nog niets wisten over aardbevingen. Nu weten we wel wat over aardbevingen. We weten dat er de afgelopen jaren een enorme toename is van aardbevingen en dat dat komt door de winning van aardgas. Aardbevingen zijn dus een bedrijfsrisico en dat risico is niet zo groot, als je dat afzet tegen de winst van de NAM en de opbrengsten voor het Rijk. Het is wel een risico waar je je als NAM op in kan spelen. Je kan alvast investeren in andere manieren om energie te produceren en dus geld te verdienen. Het gas is toch sowieso een keer op. Het is dus eigenlijk gewoon dom om niet alvast te investeren in schone energie.

Op 1 december moet de nieuwe winningsvergunning door de NAM bij EZ aangevraagd worden.Wellicht kan Kamp daarin de volgende eisen meenemen:

• voor iedere aardbeving in Groningen een investering van een miljard in het opwekken van duurzame energie in de provincie Groningen
• geen export van gas naar het buitenland
• duurzaamheid in de missie vertalen naar de drie p's: people planet en profit en ook echt uitvoeren
• verminderen van de winning, zoals het advies van Kamps eigen adviesorgaan SodM

We kunnen het dus omdraaien en zorgen dat gas nu al niet meer rendabel is. Dan zullen de NAM en EZ sneller over gaan op andere manieren voor het opwekken van energie zoals groen gas of iets dergelijks. Maar dan moeten we wel ook direct een verbod opleggen voor de export van gas, anders haalt de NAM daar haar winst.

Cradle to Cradle en in de schoolbanken

Na de bijeenkomst met minister Kamp in Loppersum, heb ik me gisteren verdiept in de stukken van de NAM en de SodM. Daarin miste ik een mogelijk gevolg van de aardbeving: namelijk een onderzoek naar de eventuele effecten op het chemiepark Delfzijl en de Eemshaven. Als je de kaart bekijkt, zie je dat er al bevingen in de buurt van het chemiepark en de Eemshaven zijn geweest. Gelukkig zit er geen kerncentrale in de Eemshaven!

Met deze informatie en natuurlijk de zorg om de veiligheid en financiën van de inwoners van Noord-Groningen, heb ik contact gezocht met Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren. Met een van haar medewerkers heb ik samen een persbericht opgesteld. Na deze voor goedkeuring te hebben aangeboden aan mijn collegae, is deze gisteravond verstuurd. En vanochtend belde mijn man om te zeggend dat hij het had gehoord op Radio Noord! Fijn! Volgende week woensdag is het spoeddebat over de brief van minister Kamp in de Provinciale Staten. Dan gaan we het er uitgebreid over hebben en zal GroenLinks ook haar zorgen uiten.

Gisteravond hadden we fractievergadering waarin we inhoudelijke onderwerpen, maar ook werkbezoeken en strategie hebben besproken. En vanochtend ging ik carpoolend naar het gemeentehuis in Assen om geïnformeerd te worden over de Noordervisie 2040. Interessant, maar nog veel interessanter was de inleidende spreker, dhr Kranendijk van het bedrijf Desso. Hun hele bedrijfsconcept is gericht op het Cradle to Cradle principe. Daarbij gaat men ervan uit dat alle gebruikte materialen na hun leven in het ene product, nuttig kunnen worden ingezet in een ander product. Hierbij zou geen kwaliteitsverlies mogen zijn en alle restproducten moeten hergebruikt kunnen worden of milieuneutraal zijn. Een prachtig principe en wat zou het toch mooi zijn als de Provincie Groningen ook volgens dit principe zou werken en een goed voorbeeld zou geven. Dan hebben we straks helemaal geen fossiele brandstoffen meer nodig!

 

Vanmiddag zat ik weer in de schoolbanken tijdens het eerste college van de Masterclass Staats- en Bestuursrecht. Nu is het avond en ga ik de steunfractie van morgenavond voorbereiden.

Aardschokken: zorgen om morgen

Vanavond heb ik de informatiebijeenkomst over aardschokken in Loppersum bijgewoond. Om half acht zat de sporthal vol en vanaf dat moment werd ruim twee uur gesproken over de mogelijke toename van aardschokken en de gevolgen daarvan voor de bewoners van Noord Groningen. De inleidingen van minister Kamp en de directeur van de NAM brachten weinig nieuws. De brief van minister Kamp aan de Tweede Kamer waarin staat dat de kracht van de schokken mogelijk toe kan nemen werd toegelicht. Daarna mochten bewoners vragen stellen.

Wat bij mij is blijven hangen, is dat de bewoners het vertrouwen kwijt zijn en daardoor zijn ze bang. Bang dat er weer aardschokken komen, bang dat de aardschokken heftiger worden, bang dat er een gevel omvalt of hun huis sowieso in waarde daalt. Maar ook bang dat hun geld voor restauratie beloofd wordt, dat ze misschien niet krijgen. De minister en de Nam beloofden onderzoeken en voor het einde van het jaar zekerheid. Maar zekerheid kun je niet beloven, dat heb je of heb je niet.